Hindistan və Pakistan arasındakı gərginlik Pahalqam şəhərində baş vermiş hadisədən sonra Yeni Dehlinin Pakistana hava zərbələri endirməsi ilə yenidən zirvəyə çatdı. Zərbələrdən sonra Pakistan hökuməti altı Hindistan qırıcı təyyarəsini vurduğunu bildirdi. Hindistan bu iddiaları nə təsdiqlədi, nə də təkzib etdi, lakin məlumatlara görə ən azı iki “Dassault Rafale” qırıcı təyyarəsini və digər təyyarələrini də itirib.
Hindistanın Pakistana qarşı hava müharibəsində uğursuzluğundan sonra iki ölkə arasında gərginliyin davamlı sərhəd toqquşmalarına və ya hətta quru müharibəsinə çevrilməsi ehtimalı yaranmışdı.
Bu baş vermədi. Dünyanın bir çox ölkələri, o cümlədən ABŞ və Çin, hər iki tərəfi döyüşləri dayandırmağa çağırdı. Lakin əgər gərginlik tammiqyaslı münaqişəyə və quru qarşıdurmasına çevrilsəydi, Hindistan ordusunun quru döyüşünün əsas sahəsində – əsas döyüş tanklarında – ciddi üstünlüyə sahib olacağı qeyd edilməlidir.
Hindistan Dünyanın Ən Böyük Tank Parklarından Birinə Malikdir
Hindistan Ordusu əsas döyüş tankları baxımından həqiqətən böyük gücə malikdir. Ümumilikdə, Hindistan Ordusunda bütün tiplərdən təxminən 3,700 əsas döyüş tankı var. Xüsusilə, Yeni Dehlinin təxminən 125 ədəd “Arjun”, 1,200 ədəd T-90S/MS “Bhishma” və 2,400 ədəd T-72 “Ajeya” tankına sahib olduğu təxmin edilir.
Əlbəttə, bu texnikaların hamısı ən müasir deyil. “Arjun” T-90S/MS “Bhishma”dan daha inkişaf edib və hər ikisi köhnə T-72 “Ajeya”dan xeyli üstündür. Üçüncü nəsil tank olan “Arjun” 120mm əsas top və kompozit və partlayıcı reaktiv zirehlə qorunur.
Ümumilikdə, Hindistanın tank parkının döyüşə hazırlıq vəziyyəti Yeni Dehli tərəfindən ciddi şəkildə gizli saxlanılır. Lakin ordular, adətən, tanklarının bir hissəsini döyüşə daim hazır saxlayır, qalan hissəni isə ehtiyatda tutur. Güman edilir ki, Hindistan Müdafiə Nazirliyi Pahalqam hücumundan dərhal sonra quru müharibəsinə hazırlıq məqsədilə tanklarını hazırlamağa başlayıb.
Həm T-90S/MS “Bhishma”, həm də T-72 “Ajeya” sovet və ya rus dizaynıdır, daha müasir “Arjun” isə Hindistanda layihələndirilib və istehsal olunub. Lakin Hindistan ordusu T-90 və T-72 tanklarını yerli şəraitə uyğun şəkildə dəyişib və onları rus orijinallarından fərqləndirib. Bu səbəbdən hər tankın rus indeksindən əlavə hind adı da var.
Hindistan Tank Parkını Öz Tələblərinə Uyğunlaşdırır
Yeni Dehli uzun müddət xarici siyasətdə və hərbi texnika alımında neytral mövqe tutaraq, ABŞ və Rusiya arasında tarazlıq saxlayıb. Lakin hərbi texnikalarının böyük hissəsi rus mənşəlidir və bu illər boyu iki ölkənin əməkdaşlığı nəticəsində formalaşıb. Son illərdə Hindistan ardıcıl olaraq bu modeldən uzaqlaşır, ABŞ-dən texnika alır və getdikcə daha çox texnikanı özündə layihələndirib istehsal edir. Lakin minlərlə əsas döyüş tankını dəyişmək illər, bəzən onilliklər çəkir.
Hindistan ordusu da dağlıq ərazilərdə, məsələn, Çin-Hindistan sərhədində və işğal etdiyi Kəşmir bölgəsində döyüş üçün ideal olan yüngül tank üzərində işləyir. Xatırladaq ki, bu bölgə Hindistan-Pakistan böhranlarının “barıt çəlləyi” olan və Pahalqam hücumunun baş verdiyi yerdir. “Zorawar” adlanacaq bu yüngül tank hələ inkişaf mərhələsindədir və məhdud sayda prototipi sınaqdan keçirilir. Hindistan ordusu onun 2027-ci ilə qədər tam əməliyyat qabiliyyətində olacağını gözləyir.
Ukrayna münaqişəsi göstərdi ki, əsas döyüş tankları və digər quru döyüş texnikası müasir müharibədə hələ də əhəmiyyətli rol oynayır. Həm Ukrayna, həm də Rusiya qüvvələri hücum və müdafiə əməliyyatlarında əsasən zirehli texnikaya güvənir. Əlbəttə, keçmişdəki kimi böyük tank döyüşləri gözlənilmir. Amma tanklar buradadır və əgər Hindistanla Pakistan arasında quruda qarşıdurma baş verərsə, tank döyüşləri qaçılmaz olacaq.
Dəyanət Ağalarlı
Ordu.az
